Zakupoholizm
||

Zakupoholizm – mity i fakty. Jak sobie z nim radzić?

Zakupoholizm – współczesna forma uzależnienia

W dzisiejszym świecie, gdzie zakupy stały się rozrywką i łatwo dostępną formą gratyfikacji, coraz więcej osób zmaga się z niekontrolowaną chęcią kupowania. Zakupoholizm, znany również jako kompulsywne zakupy lub oniomania, to uzależnienie behawioralne, które może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego, finansów i relacji społecznych.

Zakupoholizm

Wzrost świadomości społecznej na temat zakupoholizmu jest coraz większy, jednak wiele osób wciąż nie zdaje sobie sprawy z jego powagi. Stereotypy i uprzedzenia utrudniają rozpoznanie problemu i szukanie pomocy. W tym artykule obalimy mity na temat zakupoholizmu, przedstawimy fakty i podzielimy się skutecznymi strategiami radzenia sobie z tym uzależnieniem.

Czym jest zakupoholizm?

Zakupoholizm to patologiczna potrzeba kupowania, która wykracza poza zwykłe zamiłowanie do zakupów. Osoby uzależnione od zakupów nie potrafią kontrolować swojego zachowania i często kupują rzeczy, których nie potrzebują i na które nie mogą sobie pozwolić.

Kompulsywne zakupy mogą być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak:

  • Niska samoocena i potrzeba akceptacji
  • Stres i lęk
  • Nuda i brak satysfakcji z życia
  • Trauma z przeszłości
  • Wpływ mediów i marketingu

Osoby uzależnione od zakupów często czują euforię i chwilową ulgę podczas zakupów, jednak po dokonaniu zakupu ogarnia je poczucie winy, wstydu i bezradności. Kompulsywne zakupy mogą prowadzić do poważnych problemów finansowych, takich jak długi, popadnięcie w spiralę zadłużenia i bankructwo.

Zakupoholizm może również mieć negatywny wpływ na relacje społeczne, prowadząc do izolacji, konfliktów z bliskimi i zaniedbywania obowiązków.

W dzisiejszym świecie łatwo wpaść w zakupoholizm

Mity na temat zakupoholizmu

Mit 1: Zakupoholizm to po prostu brak samokontroli.

Osoby uzależnione od zakupów nie są leniwe ani słabe. Zakupoholizm to złożone zaburzenie psychologiczne, na które wpływ mają czynniki genetyczne, środowiskowe i psychologiczne.

Mit 2: Tylko kobiety cierpią na zakupoholizm.

Zakupoholizm może dotknąć każdego, niezależnie od płci, wieku, rasy czy statusu społecznego. Chociaż stereotypy często kojarzą zakupoholizm z kobietami, mężczyźni również mogą być uzależnieni od zakupów.

Mit 3: Zakupoholizm nie jest prawdziwym uzależnieniem.

Zakupoholizm jest uzależnieniem behawioralnym, podobnym do uzależnienia od hazardu, alkoholu czy narkotyków. Osoby uzależnione od zakupów doświadczają podobnych objawów, takich jak kompulsywne zachowania, utrata kontroli, chęć powtórzenia zachowania mimo negatywnych konsekwencji i tolerancja na bodźce.

Fakty na temat zakupoholizmu

Fakt 1: Zakupoholizm może prowadzić do poważnych problemów finansowych.

Osoby uzależnione od zakupów często kupują rzeczy, których nie potrzebują i na które nie mogą sobie pozwolić. Może to prowadzić do nadmiernego zadłużenia, a nawet bankructwa.

Fakt 2: Zakupoholizm często współwystępuje z innymi zaburzeniami.

Zakupoholizm może być powiązany z depresją, lękiem, zaburzeniami odżywiania i innymi uzależnieniami.

Fakt 3: Zakupoholizm wymaga profesjonalnej pomocy.

Skuteczne leczenie zakupoholizmu często wymaga terapii i wsparcia specjalistów. Istnieje wiele metod leczenia, takich jak terapia poznawczo-behawioralna.

Jak rozpoznać zakupoholizm?

Jeśli podejrzewasz, że ty lub ktoś bliski może cierpieć na zakupoholizm, zwróć uwagę na następujące objawy:

  • Kompulsywne zakupy: Czujesz nieodpartą chęć kupowania rzeczy, nawet jeśli ich nie potrzebujesz i nie możesz sobie na nie pozwolić.
  • Utrata kontroli: Nie potrafisz oprzeć się impulsowi kupowania.
  • Zakupy jako sposób na poprawę humoru: Kupujesz rzeczy, aby poprawić sobie nastrój, zmniejszyć stres lub ukoić lęk.
  • Poczucie winy i wstydu: Po zakupach czujesz się winny, zawstydzony i sfrustrowany.
  • Problemy finansowe: Masz długi, ukrywasz wydatki przed bliskimi, zaniedbujesz opłaty rachunków.
  • Zaniedbywanie obowiązków: Zaniedbujesz pracę, dom, relacje społeczne z powodu zakupów.
  • Kłamanie: Kłamiesz bliskich o swoich wydatkach.
  • Tolerancja: Czujesz potrzebę kupowania coraz droższych rzeczy lub coraz częściej, aby uzyskać ten sam efekt poprawy nastroju.

Testy i kwestionariusze

W Internecie dostępnych jest wiele testów i kwestionariuszy, które mogą pomóc Ci ocenić, czy masz objawy zakupoholizmu. Należy jednak pamiętać, że te testy nie są diagnozą i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub psychologiem.

Jak radzić sobie z zakupoholizmem?

Strategie samopomocy

Jeśli rozpoznajesz u siebie objawy zakupoholizmu, istnieją strategie samopomocy, które możesz zastosować:

  • Tworzenie budżetu i trzymanie się go: Ustal budżet na wydatki i trzymaj się go ściśle.
  • Unikanie sytuacji wyzwalających: Unikaj miejsc, które mogą wywołać kompulsywne zakupy, takich jak centra handlowe czy wyprzedaże.
  • Świadome zakupy: Rób listę zakupów i trzymaj się jej. Unikaj chodzenia po sklepach bez celu.
  • Ogranicz korzystanie z kart kredytowych: Płać gotówką, aby mieć większą kontrolę nad wydatkami.
  • Znajdź inne sposoby radzenia sobie ze stresem i poprawy nastroju: Ćwicz regularnie, medytuj, spotykaj się z przyjaciółmi, zajmij się hobby.
zakupoholizm prowadzi do problemów

Profesjonalna pomoc

Jeśli strategie samopomocy nie wystarczają, warto zdecydować się na profesjonalną pomoc.

  • Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): CBT jest skuteczną metodą leczenia zakupoholizmu. Terapia pomaga zidentyfikować i zmienić negatywne myśli i przekonania, które przyczyniają się do kompulsywnych zakupów.
  • Grupy wsparcia: Dołącz do grupy wsparcia dla osób uzależnionych od zakupów, takiej jak Anonimowi Zakupoholicy (OSA). Grupy te zapewniają poczucie wspólnoty i wsparcie innych osób, które rozumieją Twoją walkę.
  • Terapia online: Coraz więcej gabinetów psychoterapeutycznych oferuje terapię online. Może to być wygodna opcja dla osób, które nie mają czasu lub możliwości dojazdów na spotkania stacjonarne.

Rola rodziny i przyjaciół w leczeniu zakupoholizmu

Rodzina i przyjaciele mogą odegrać ważną rolę w leczeniu zakupoholizmu. Oto, jak możesz wesprzeć bliską Ci osobę:

  • Naucz się o zakupoholizmie: Im więcej wiesz o tym zaburzeniu, tym lepiej będziesz mógł zrozumieć zachowania swojego bliskiego.
  • Bądź wspierający i wyrozumiały: Nie osądzaj i nie krytykuj osoby chorej. Zamiast tego okazuj jej miłość i zrozumienie.
  • Zachęcaj do szukania pomocy: Porozmawiaj ze swoim bliskim o możliwości skorzystania z terapii lub grupy wsparcia.
  • Pomóż ustalić granice: Jeśli to konieczne, pomóż osobie chorej ustalić granice dotyczące wydatków.
  • Dbaj o siebie: Pamiętaj, że dbanie o siebie jest również ważne. Wspieranie osoby chorej może być wymagające emocjonalnie. Upewnij się, że sam(a) dbasz o swoje zdrowie psychiczne i fizyczne.

Przykłady sukcesu w walce z zakupoholizmem

Historie osób, które pokonały zakupoholizm, mogą być inspirujące i motywujące dla osób zmagających się z tym problemem.

  • Marta: Marta przez lata zmagała się z kompulsywnymi zakupami. Kupowała ubrania, których nigdy nie nosiła, i gadżety, których nie potrzebowała. To doprowadziło ją do poważnych długów. Po rozpoczęciu terapii CBT i dołączeniu do grupy wsparcia dla Anonimowych Zakupoholików, Marta nauczyła się radzić sobie ze stresem i poprawiać sobie nastrój w zdrowszy sposób. Dziś Marta ma kontrolę nad swoimi wydatkami i cieszy się lepszą jakością życia.
  • Jan: Jan wstydził się przyznać, że uzależnił się od zakupów elektroniki. Nowe gadżety dawały mu chwilową przyjemność, ale szybko okazywało się, że nie potrzebuje ich do niczego. Po rozmowie z żoną i rozpoczęciu terapii online, Jan nauczył się rozpoznawać swoje wyzwalacze i radzić sobie z pokusą kupowania. Jan spłacił swoje długi i odzyskał spokój ducha.

Pamiętaj: zakupoholizm to choroba, którą można leczyć. Dzięki odpowiedniej pomocy i wsparciu bliskich, można przezwyciężyć uzależnienie i odzyskać kontrolę nad swoim życiem finansowym i emocjonalnym.

Podsumowanie

Zakupoholizm to poważne uzależnienie, które wymaga traktowania na równi z innymi uzależnieniami. Im szybciej rozpoznasz problem i zaczniesz szukać pomocy, tym łatwiej będzie Ci go przezwyciężyć.

Jeśli podejrzewasz, że ty lub ktoś bliski cierpi na zakupoholizm, nie wahaj się szukać pomocy u lekarza, psychologa lub psychoterapeuty.

Pamiętaj, że nie jesteś sam(a) w tej walce. Istnieje wiele osób, które pokonały zakupoholizm i żyją szczęśliwym i spełnionym życiem.

Podobne wpisy